Etiologia i patofizjologia skrętu żołądka u psa: głębokie zrozumienie problemu
Skręt żołądka u psa, znany również jako GDV (Gastric Dilatation-Volvulus), to ostra i potencjalnie śmiertelna choroba. Polega na rozszerzeniu żołądka przez gazy i płyny, a następnie na jego obrocie wokół własnej osi. Żołądek psa to worek mięśniowy, który znajduje się w jamie brzusznej. Jest to organ wysoce elastyczny, co umożliwia przyjęcie dużych porcji jedzenia w krótkim czasie, na przykład po długiej przerwie w karmieniu. Zlokalizowany jest pomiędzy przełykiem a początkiem dwunastnicy. W jego strukturze wyróżnia się warstwy: ścianę śluzową, błonę mięśniową i błonę surowiczą. Żołądek pełni kluczową rolę w trawieniu, zawiera kwas solny oraz enzymy trawienne. Zrozumienie anatomii jest kluczowe dla pojęcia mechanizmu skrętu żołądka. Rozszerzenie żołądka to stan, w którym dochodzi do silnego zgazowania i powiększenia organu.
Główne przyczyny skrętu żołądka to nagromadzenie się powietrza i gazów w żołądku. Dochodzi do tego na skutek aerofagii, czyli połykania powietrza, oraz fermentacji bakteryjnej treści pokarmowej. Wzrost ciśnienia wewnątrzżołądkowego może prowadzić do rotacji. Skręt żołądka u psa (GDV) to obrót żołądka o 180-270, a czasem nawet 360 stopni. Obrócony żołądek uciska na przeponę, utrudniając oddychanie. Blokuje również odpływ gazów i treści pokarmowej, zamykając przełyk i dwunastnicę. Więzadła wątrobowo-żołądkowe u psów z GDV są często dłuższe, co sprzyja nieprawidłowemu przemieszczaniu się żołądka. Skręcenie powoduje obrócenie żołądka w stronę lewej ściany jamy brzusznej. To zagraża życiu psa. Rotacja żołądka uciska przeponę. Jest to proces, który wymaga natychmiastowej interwencji.
Konsekwencje skrętu są bardzo poważne i szybko postępują. Może dojść do przemieszczenia śledziony, krwotoków oraz zakrzepicy. Ucisk na żyły powoduje zmniejszenie powrotu żylnego. Prowadzi to do niedotlenienia i mechanizmów zapalnych, a także ryzyka zespołu DIC (rozsiane wykrzepianie wewnątrznaczyniowe). Rozwija się wstrząs, martwica ściany żołądka i niewydolność wielonarządowa. Rasy narażone na skręt żołądka to szczególnie psy duże i olbrzymie, o głębokiej klatce piersiowej. Na przykład dog niemiecki, doberman i owczarek niemiecki są w grupie wysokiego ryzyka. Inne czynniki ryzyka obejmują wiek powyżej 5 lat, płeć, genetykę, stres oraz obfite posiłki po przerwach. Skrętu żołądka nie można wykluczyć nawet u psów na czczo. Skręt żołądka nieleczony w zasadzie zawsze prowadzi do śmierci psa.
Kluczowe czynniki ryzyka skrętu żołądka
- Duże i olbrzymie rasy psów o głębokiej klatce piersiowej.
- Czynniki ryzyka skrętu żołądka to wiek powyżej 5 lat, zwiększa ryzyko.
- Obfite posiłki podawane raz dziennie, zwłaszcza po wysiłku.
- Łapczywe jedzenie i połykanie powietrza (aerofagia).
- Stres i genetyczne predyspozycje.